Raport „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce”

Raport

Raport „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce”

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę opublikowała najnowsze dane.

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę od 2013 roku regularnie prowadzi diagnozę przemocy wobec dzieci w Polsce. Badanie jest przeprowadzane cyklicznie co 5 lat. Tak jak w poprzed­nich edycjach w 2023 r. wykorzystano kwestionariusz Juvenile Victimization Questionnaire w polskiej adaptacji. Diagnoza stanowi jedno z nielicznych kompleksowych źródeł wiedzy o problemie przemocy wobec dzieci w Polsce.

Celem badania było pogłębienie i uaktualnienie wiedzy na temat wiktymizacji dzieci i młodzieży w Polsce, w szczególności:

  • poznanie skali występowania różnych form przemocy doświadczanej przez dzieci i młodzież, w tym wykorzystywania seksualnego;
  • zbadanie skali zaniedbania fizycznego, emocjonalnego oraz parentyfikacji;
  • określenie uwarunkowań doświadczania przemocy i zaniedbania przez dzieci, w tym zależności od płci, wieku, miejsca zamieszkania i czynników rodzinnych;
  • określenie zależności między doświadczeniami przemocy i zaniedbaniem dzieci i młodzieży a podejmowaniem zachowań autodestrukcyjnych, w tym samookaleczeń i prób samobójczych;
  • określenie czynników chroniących, zmniejszających ryzyko wiktymizacji.

Przemoc wobec dzieci

79% dzieci i nastolatków przynajmniej raz w swoim życiu doświadczyło przemocy. Krzywdzenia doświadczają najczęściej ze strony swoich rówieśników (66%) i bliskiej osoby dorosłej (32%). 26% młodych respondentów doświadczyło wykorzystywania seksualnego bez kontaktu fizycznego – to trzecia najczęściej wskazywana przez dzieci kategoria przemocy. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę opublikowała raport z badania „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce 2023”. Badanie zostało zrealizowane przez organizację już po raz trzeci (poprzednie edycje w 2013 i 2018 r.). Przeprowadzono je na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie 2026 nastolatków w wieku 11-17 lat.

Ze względu na brak jednolitego systemu zbierania danych w naszym kraju „Diagnoza przemocy wobec dzieci w Polsce” stanowi jedno z nielicznych kompleksowych źródeł wiedzy o problemie krzywdzenia dzieci. Dzięki temu, że przygotowujemy nasz raport cyklicznie, możemy obserwować, jak zmienia się sytuacja dzieci i jakie nowe zagrożenia pojawiają się na horyzoncie. Pomaga nam to wyznaczać własne kierunki działania oraz formułować rekomendacje dla rządzących i instytucji publicznych – mówi dr Szymon Wójcik, koordynator działu badawczego Fundacji.

Więcej przemocy rówieśniczej

Dwoje na troje dzieci w Polsce doświadczyło przemocy rówieśniczej. Jest to najczęściej wskazywana przez respondentów badania kategoria przemocy, a jej skala zwiększa się na przestrzeni ostatnich lat. Odsetek osób, które doświadczyły ze strony rówieśników przemocy fizycznej, wzrósł z 41% w 2013 r. do 48% w 2023 r. Długotrwałego znęcania się w 2013 r. doświadczyło 11% respondentów, w 2023 – już 18%. Przemoc psychiczna w ciągu ostatniej dekady także wyraźnie przybiera na sile – z 28% do 43%. Sprawcami przemocy rówieśniczej w zdecydowanej większości są koledzy, koleżanki i inne dzieci spoza rodziny. To oni najczęściej są odpowiedzialni za psychiczną i fizyczną przemoc rówieśniczą (odpowiednio 87% i 54%) oraz znęcanie się (76%).

Mniej przemocy fizycznej ze strony dorosłych

Jedno na troje dzieci doświadczyło przemocy fizycznej lub (i) psychicznej ze strony bliskich dorosłych. Skala tej pierwszej formy przemocy na przestrzeni lat spada. W 2018 r. o doświadczeniu przemocy fizycznej od bliskiej osoby dorosłej mówiło 33% dzieci i nastolatków, w 2023 r. – 24%. To bardzo pozytywny trend i dowód na to, że kampanie społeczne i działania edukacyjne podejmowane przez wiele organizacji pozarządowych i podmiotów publicznych przynoszą efekty – udaje nam się zmieniać życie dzieci na lepsze. Jednak mimo tego spadku w dalszym ciągu prawie jedna czwarta nastolatków doświadcza przemocy fizycznej, a ponad jedna piąta (22%) przemocy psychicznej – mówi Renata Szredzińska, członkini zarządu Fundacji. Przemocy ze strony bliskich dorosłych dzieci i nastolatki najczęściej doświadczają od rodziców. Ojcowie nieco częściej dopuszczają się przemocy fizycznej (35%, wobec 31% matek stosujących tę formę krzywdzenia), matki – psychicznej (43%, wobec 39% ojców). Generalnie jednak, jak wynika z badania, i ojcowie, i matki krzywdzą dzieci w zbliżonym stopniu. Dziewczyny częściej niż chłopcy deklarują, że doświadczyły przemocy ze strony bliskich dorosłych (36% vs 29%), były świadkami przemocy w domu (18% vs 11%), były zaniedbywane fizycznie (9% vs 7%). Częściej były też wykorzystywane seksualnie, zarówno bez kontaktu fizycznego (34% vs 17%), jak i z kontaktem fizycznym (13% vs 3%) – mówi Katarzyna Makaruk, badaczka z FDDS, jedna z autorek raportu.

Więcej słownej przemocy seksualnej i ekshibicjonizmu

Więcej niż co czwarta badana osoba (26%) została w swoim życiu wykorzystana seksualnie bez kontaktu fizycznego. Oznacza to, że zetknęła się z ekshibicjonizmem, słowną przemocą seksualną, była uwodzona w internecie lub doświadczyła niechcianego sekstingu (udostępnienie innym zdjęć lub filmu przedstawiającego kogoś nago lub prawie nago bez jego zgody). Nastolatki coraz częściej doświadczają słownej przemocy seksualnej (wzrost z 8% w 2013 r. do 11% w 2023 r.). Coraz częściej także stykają się z ekshibicjonizmem (wzrost z 9% w 2018 r. do 14% w 2023 r.).

Wykorzystywania seksualnego z kontaktem fizycznym doświadczyło 8% nastolatków . W ciągu ostatnich 10 lat (od 2013 r. do 2023 r.) badaczki i badacze z Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę nie odnotowali istotnych zmian w odsetkach doświadczeń poszczególnych form wykorzystywania seksualnego z kontaktem fizycznym. Pytania dotyczące wykorzystywania seksualnego zadawano tylko respondentom w wieku 13-17 lat.

Z pełną treścią raportu można się zapoznać pod linkiem: https://fdds.pl/co-robimy/raporty-z-badan/2023/diagnoza-przemocy-wobec-dzieci-w-polsce.html

Wyniki badania zostały zaprezentowane podczas 20. Ogólnopolskiej Konferencji „Dziecko pokrzywdzone przestępstwem” organizowanej przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę i Urząd m.st. Warszawy, który także współfinansował to wydarzenie.

Dodaj komentarz

This will close in 0 seconds