Męstwo: co mówią i myślą o sobie mężczyźni w Polsce?

24 czerwca 2026

Najnowszy raport z projektu FNW x Fundacja PZU

W Dzień Ojca, 23 czerwca 2026 roku, Fundacja Nowej Wspólnoty i Fundacja PZU publikują raport „Męstwo” – zapis tego, jak mężczyźni w Polsce mówią i myślą dziś o sobie. Raport powstał na bazie projektu „Panowie, gadamy!” – ponad 200 mężczyzn z pięciu polskich miast rozmawiało o tym, co dziś znaczy być ojcem, mężem, partnerem, synem i obrońcą.

Raport „Męstwo” oddaje im głos. Mężczyźni w Polsce widzą i czują, że ich pozycja społeczna się zmienia. Ale inaczej niż kobiety, które od dekad rozwijają swoje organizacje i fora, mężczyźni mają mało okazji, by rozmawiać między sobą o sobie – o tym, jak zmieniają się ich role, oczekiwania społeczne i wzorce.

„W ostatnich latach dużo mówiło się o mężczyznach bez ich udziału – o kryzysie męskości albo o pojedynczych zjawiskach opatrywanych tendencyjnymi nazwami. W „Męstwie” oddajemy głos samym mężczyznom. To ich własna opowieść – samokrytyczna, czasem gorzka, ale przede wszystkim autentyczna.” – zauważa Wawrzyniec Smoczyński, prezes Fundacji Nowej Wspólnoty.
„Mężczyznom w Polsce brakuje przestrzeni, by rozmawiać między sobą o tym, jak zmieniają się ich role i oczekiwania wobec nich. Projekt „Panowie, gadamy!” pokazał, że taka rozmowa jest możliwa i potrzebna – i że realnie wpływa na samych uczestników.” – mówi Maia Mazurkiewicz, prezeska Fundacji PZU:

Właśnie dlatego powstał projekt „Panowie, gadamy!”.

Główne wnioski:

Mężczyźni wyraźnie widzą zmianę swojej pozycji społecznej. Jedni cieszą się z większej równości płci, inni mierzą się ze zmianą – ale nikt jej nie kontestuje.
Dawna męskość odchodzi do lamusa, każdy szuka własnej. Zbiorowe wzorce źle się dziś kojarzą, więc mężczyźni szukają indywidualnych definicji.
Praca nadal jest dla mężczyzn drugą tożsamością. Klasyfikują się według tego, co robią i ile zarabiają. Po części dlatego, że kobiety nadal ich tak oceniają.
Równość i emancypacja budzą nieufność. Mężczyźni deklarują, że chcą wspierać aspiracje partnerek, ale nie kosztem ich własnej pewności siebie.
Mężczyźni czują się niedoceniani jako ojcowie. Mierzą się z brakiem zaufania do ich kompetencji rodzicielskich – ze strony partnerek, ich matek i własnych matek.
Okazywanie słabości traktują jako ryzyko. Mężczyźni są gotowi do większej otwartości emocjonalnej, ale nie chcą dawać innym „naładowanej broni” przeciwko sobie.
Groźba wojny wisi nad mężczyznami. Zmiana społeczna mówi im „mniej siły, więcej serca”, a zmiana geopolityczna – „szykuj się na wojnę”.
Samotność młodych. Młodsi mężczyźni doświadczają od kobiet więcej odrzucenia niż zainteresowania, a randki opisują jako „rozmowy kwalifikacyjne”.
Dialog działa. Po spotkaniach 77% uczestników czuje, że lepiej rozumie doświadczenia, przekonania i uczucia innych. 72% deklaruje większą gotowość do współpracy z innymi mimo różnic.

O projekcie „Panowie, gadamy!”

Fundacja Nowej Wspólnoty zaprosiła ponad 200 mężczyzn z całej Polski do rozmowy. W pięciu miastach odbyły się dialogi z udziałem samych mężczyzn – o tym, jak się widzą, co jest dla nich ważne, co ich denerwuje i o czym marzą:

Lublin (31 marca 2026) – „Ojcowie i synowie: Jak ja wychowuję, a jak mnie wychowano?”
Katowice (16 kwietnia 2026) – „Pracownicy i żywiciele: Czy mężczyzna żyje po to, żeby pracować?”
Rzeszów (22 kwietnia 2026) – „Twardziel i obrońca: Co dziś znaczy być silnym mężczyzną?”
Gdańsk (13 maja 2026) – „Mężowie i partnerzy: Jak dbamy o nasze związki?”
Warszawa (27 maja 2026) – „Mężczyźni: Czy umiemy się troszczyć o siebie?”

Drugą częścią projektu były szkolenia. Odbyło się pięć Treningów Rozmowy dla Mężczyzn, podczas których uczestnicy ćwiczyli rozmowy z dziećmi, partnerkami, rodzicami i współpracownikami. Na ich podstawie powstały Karty Rozmowy dla Mężczyzn, dystrybuowane w mediach społecznościowych.

Projekt w liczbach: 5 dialogów, 5 treningów, 93 uczestników dialogów, 117 uczestników treningów, 48 kart z poradami i 1 raport.

Sondaż FNW x Pollster: Mężczyźni w Polsce o sobie

Projektowi „Panowie, gadamy!” towarzyszy ogólnopolski sondaż mężczyzn zrealizowany przez Fundację Nowej Wspólnoty z Instytutem Badań Pollster. Jego wyniki znajdują się w raporcie „Męstwo”. Pokazują między innymi:

Autorytety publiczne: Prawie połowa mężczyzn (49%) nie widzi żadnego autorytetu wśród osób publicznych. Na pierwszych miejscach znaleźli się Jan Paweł II (14%) i Robert Lewandowski (9%).
Poczucie szczęścia: Najwięcej mężczyzn deklaruje że są „raczej szczęśliwi” (44%). „Ani szczęśliwi, ani nieszczęśliwi” – 22%, „zdecydowanie szczęśliwi” – 18%, „raczej nieszczęśliwi” – 11%, „zdecydowanie nieszczęśliwi” – 4%.
Wpływ na własne życie: Najwięcej mężczyzn czuje, że „raczej mam wpływ” – 39%, „trochę mam, trochę nie mam” – 30%, „mam pełną kontrolę” – 19%, „raczej nie mam wpływu” – 6%, „nie mam żadnego wpływu” – 3%.

Podsumowanie projektu „Panowie, gadamy!”: TU

Raport „Męstwo” do pobrania: TU

*zdjęcie: Fundacja Nowej Wspólnoty